«Բոլորը գոռգոռում են, թե Սերժն է մեր տերը, պահանջում են՝ գտիր ձևը, որ համ քեզ լավ լինի, համ մեզ»

nnnn

Հոկտեմբերի 13-ին հրապարակվեց Եվրամիության և Հայաստանի Հանրապետության միջև կնքվելիք Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի տեքստը: Այն նախատեսվում է ստորագրել նոյեմբերին՝ Բրյուսելում կայանալիք ԵՄ Արևելյան գործընկերության գագաթաժողովի ժամանակ:

ՀՀ իշխանություններն այս անգամ կստորագրե՞ն համաձայնագիրը, թե՞ նախորդ անգամվա նման վերջին պահին Սերժ Սարգսյանը կանի անակնկալ հայտարարություն: Որոշ շրջանակներ նման մտավախություն հայտնեցին, երբ Սերժ Սարգսյանն օրեր առաջ այցելեց Մոսկվա: Եղան կարծիքներ, որ հնարավոր է կրկնվի 2013 թվականի սցենարը:

Հիշեցնենք, որ իշխանական շրջանակները պնդում են, որ ոչինչ չի կարող խանգարել համաձայնագրի ստորագրմանը, որ Հայաստանը պատրաստ է և շահագրգիռ է նոյեմբերի 24-ին վավերացնել այն: Մեկնաբան Արա Հարությունյանի խոսքերով՝ ծանրագույն և անկանխատեսելի վիճակ է, սակայն մեկ բան փաստ է՝ Սերժ Սարգսյանը Հայաստանի սուբյեկտայնությունը փաստացի վերացրել է 2013-ի սեպտեմբերի 3-ի պայմանագրով։

Թեմայի վերաբերյալ ԳԱԼԱ-ն զրուցել է մեկնաբան Արա Հարությունյանի հետ:

-Պարոն Հարությունյան, ի՞նչ եք կարծում՝ նոյեմբերի 24-ին ԵՄ-ի հետ Սերժ Սարգսյանը կստորագրի՞ նոր համաձայնագիրը, և եթե ստորագրվի, որո՞նք են լինելու, ըստ Ձեզ, Հայաստանի օգուտները: Արդյոք ՌԴ իշխանությունները կարող են հերթական անգամ խոչընդոտել գործող իշխանություններին:

Արա Հարությունյան

Արա Հարությունյան

-Չգուշակվող հարց է, գոնե ինձ համար։ Սերժը Հայաստանի սուբյեկտայնությունը փաստացի վերացրել է 2013-ի սեպտեմբերի 3-ի պայմանագրով։ Այն ժամանակ ինտրիգը Յանուկովիչին պարտադրելն էր։ Հիմա չգիտեմ ինչ գործոններ կան Սերժի համար՝ իր հետագա պաշտոնի հարցը, կամ, ասենք, չհաշված բյուջեի չգոյությունը։ Ծանրագույն վիճակ է, այսպես չէր եղել դեռ։

-Վիճակը ծանրագույն է մեզ՝ ՀՀ քաղաքացիների՞ս համար, թե՞ իշխանության, Սերժ Սարգսյանի: Նա ունի՞ իշխանության պահպանման խնդիր, թե՞ Ձեր կարծիքով բոլոր հարցերը կարողացել է կարգավորել:

-Ծանրագույնը՝ ֆիզիկապես ու հոգեպես, մարդկանց համար է, բայց և իշխանությունն իր հետագա գոյաձևը չի կարողանում գտնել։ Սերժի սահմանադրության իմաստն իշխանության ձևի փոխոխմամբ իշխանությունը պահելն էր։ Բայց հիմա, երբ հարցը կոնկրետ է, չի ստացվում։ Ես մի քանի հոդված ունեմ գրած, ուր հիմնավորում եմ, որ էդ սահմանադրություն գրողները չեն էլ հաշվարկել «ոնց»-ը։ Հիմա կոնկրետ եկել է «ոնց»-ի պահը, ու բոլորը շփոթված են՝ Սերժն էլ հետները. չգիտի, թե ինչ պաշտոն վերցնի, որ ինքն էլի միակ հարց լուծողը լինի, «թագավոր լինի», բայց պրոբլեմներ չլինեն։ Իրականում չկա նման լուծում։ Ու թիմն էլ է դա հասկանում, բոլորը գոռգոռում են, թե Սերժն է մեր տերը, բայց իրենք էլ չեն հավատում իրենց ասածին։

 Ճգնաժամը կոնցեպտուալ է։ Իրենք կարծում էին, որ նոր սահմանադրությամբ զուտ ֆորմալ իշխանությունն է վերացված, բայց պարզվեց, որ ոչ, խորն է խնդիրը, հեշտ լուծում չկա։ Սերժը պետք է իրոք այնպիսի ֆորմալ լծակների տիրանա, որ կողքինների համար էլ դա ընդունելի լինի։ Դեռ ոչ, չեն գտել այդպիսի պաշտոն։ Իսկ եթե վարչապետությունն է վերցնում, ապա վերանում է քավության նոխազի ինստիտուտը։ Առանց այդ ինստիտուտի Հայաստանում կառավարելն անհնար է։ Մինչև հիմա 13 վարչապետներ են եղել, որոնցից 10-ը քավության նոխազ են դարձել։ /մեկը զոհվել է, մեկը՝ մահացել, մեկը՝ հրաժարվել/։ Հո չի՞ կարող Սերժը նոխազության գնալ…

-Պարոն Հարությունյան, ԵՄ-ի հետ նոր համաձայնագրի ստորագրումն ի՞նչ է նշանակում գործող ռեժիմի համար: Իշխանության մնալու «դաբրո» կարո՞ղ է ստանալ նաև ԵՄ-ից:

- Չեմ կարող ասել, թե ինչ կփոխվի, եթե հանկարծ ստորագրվի։ Օրինակ՝ եթե առանց վիզա ռեժիմ լինի, ևս կես միլիոն իսկույն կարտագաղթեն, ու կդրվի Հայաստանի գոյության հարցը։ Դրա համար կանխատեսումներ անել չեմ կարող։ Իսկ ինչ վերաբերում է իշխանության ձևի խնդրին, այն անկախ է, թե Հայաստանը որ գերկառույցում է։ Ոչ մի դրսի «դաբրո» չի աշխատի, եթե ներսում իշխանության մանրամասն ձևը չկա, տանիքը, բանդիտիզմի լիցենզիաները, վերաբաշխման ու իրավունքների քվոտաները չկան։

-Բայց անորոշությունը երկար չի կարող ձգվելԱմեն դեպքում, անկախ այս ծանրագույն վիճակից, ի՞նչ եք կարծում, որոշումը բխելու է բացառապես «բանդիտիզմի՞» շահերիցՈրտե՞ղ է լինելու ՀՀ քաղաքացու շահը: Ինչպիսի՞ իշխանություն է ունենալու Հայաստանը 2018 թվականին:

-Իշխանությունը երբեք մարդկանց շահերի կրողը չէ։ Այն ինքնուրույն է ու զբաղված է իր շահերի սպասարկմամբ և գնում է զիջման, եթե դա պարտադրում է քաղաքացին։ Այլ գործընթացն ու վարքն անհնար է։ Հայկական երեք իշխանությունները հաստատապես չեզոքացրել են հային ու քաղաքացուն, ոչնչացրել պետականությունը։ Իրենք պատասխանատվություն չունեն ու չեն կարող ունենալ։ Մաքսիմում, եթե տեսնեն, որ էլ չեն կարող հինը շարունակել, կփախչեն երկրից, բայց երբեք չեն զիջի կամ վերափոխվի, որովհետև պարտադրանքի մեխանիզմներն են վերացված, ջնջխված։ Ու դա ոչ միայն իշխանության, այլև հիմնականում տհաս ընդդիմության արածն է։ 2018-ին լինելու է այն իշխանությունը, որն իրենք կգտնեն որպես ձև։ Դա տրամաբանականի ոլորտից չէ, չեմ կարող ասել, թե ինչպիսին կլինի այն։ Բայց կարող եմ ասել, որ կլինի այժմյանից շատ ավելի վատը։

-Իսկ ինչո՞ւ է թիմը գոռում միակ ու անփոխարինելի տիրոջ գոյության մասին, բնազդային վա՞խ կա դիզածը կորցնելու, թե՞ հրահանգ, որ հանրությանը պատրաստեն 2018-ի «անակնկալներին»:

- Դիզածը կորցնելու հարց չկա, դիզածներն արդեն դրսում են։ Կորցնելիքը Հայաստանի ներսում ունեցած դիրքերին ու իշխանությանն է վերաբերում. չեն ուզում դա կորցնել։ Իսկ գոռգոռում են, որ Սերժը ձևը գտնի։ Իրենք մտածելու օրգանը չունեն, իրենք պահանջում են Սերժից, որ գտիր ձևը, որ համ քեզ լավ լինի, համ մեզ, իսկ թե ինչպես, դա չգիտեն։ Գոռգոռալն էլ ձև չէ, թատրոն չէ, իրոք են անհանգիստ։ Մենք հասել ենք ազգային ու պետական գոյության ամենաստորին կետերին։ Ավերված է մարդը, հանրությունը, պետությունը։ Հաջորդ քայլով այս վիճակի ֆորմալ-հրապարակային հաստատումն է լինելու։ Հայաստանը կարևորագույն աշխարհաքաղաքական ստրատեգիկ դիրքում էր։ Որպես պետություն ու հանրություն մենք ոչ օգտվեցինք դրանից, ոչ արդարացրինք դրսի ակնկալիքներն այդ մասով։ Մեզ արդեն դուրս են գրել համաշխարհային քաղաքական բեմից, ու եվրոպացիների ջանքերն այդ շարքից վերջինն են։ Սա էլ կտապալվի. այ դրանում կասկած չունեմ։ Իսկ թե կտապալվի ստորագրելով, թե հրաժարվելով ստորագրումից, դա կարևոր չէ։

 

Հարցազրույցը՝ Ա. Վարդանյանի

Դիտվել է՝