Քննադատողներ, ովքեր շամպայնի բաժակը ձեռքներին ժամերով կարող են սպասել՝ Սերժ Սարգսյանի հետ բաժակ չխկացնելու համար

serj

ԳԱԼԱ-ն զրուցել է «Անտարես» հրատարակչության գլխավոր խմբագիր, գրականագետ Արքմենիկ Նիկողոսյանի հետ նախորդ շաբաթ Արցախում մշակութային գործիչների հետ Սերժ Սարգսյանի ունեցած հանդիպման մասին:

-Պարոն Նիկողոսյան, մտավորականներն օրերս հանդիպեցին Սերժ Սարգսյանի հետ: Հանդիպմանը ներկա էիք նաև Դուք: Ինչպիսի՞ն է Ձեր ստացած տպավորությունն այդ հանդիպումից, ինքնանպատա՞կ էր հանդիպման կազմակերպումը, թե՞ շատ կոնկրետ մեսիջներ կային, որոնք այդ հանդիպման միջոցով փոխանցվեցին հանրությանը:

-Նախ ուզում ես ասել, որ մեր հանդիպումը Սերժ Սարգսյանի հետ ընդհանրապես Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն այցի համատեքստում էր, որի շրջանակում եղանք զորամասում, Շուշիում, այցելեցինք ամենատարբեր մշակութային օջախներ, եղան կառուցողական քննարկումներ՝ մշակութային կյանքին վերաբերող, հանդիպումներ նաև Բակո Սահակյանի հետ: Այլ խոսքով՝ ինքնանպատակության հարց չկա: Հո չէինք գնացել նրա համար, որ լրատվամիջոցներում գրվեր, թե գնացել էինք Արցախ:

Արքմենիկ Նիկողոսյան

Արքմենիկ Նիկողոսյան

Ինչ վերաբերում է բուն հանդիպմանը, ապա ես կարծում եմ, որ արվեստի գործիչները պետք է ավելի գործնական օգտագործեին այդ առիթը: Այսինքն՝ նախագահի մոտ բարձրացվեին մեր պետության զարգացման համար իսկապես կարևոր նշանակության հարցեր, թեպետ մեկ-երկու այդպիսի հարց հնչեց: Թե չէ այնպիսի հարցեր էին երբեմն բարձրացվում, որ մշակույթի նախարարի, երբեմն նաև ինչ-որ վարչության լուծելիք խնդիրներ էին: Ինձ համար զարմանալի էր, որ, օրինակ, Ֆեյսբուքում, տարբեր ասուլիսներում, տարբեր ԶԼՄ-ներով սուր հարցեր բարձրացնող մեր որոշ գործիչներ կամ լռեցին, կամ այլ, այսպես ասած, «անվտանգ» հարցերի անդրադարձան: Եթե գամ մեսիջներին, ապա դրանցից ամենակարևորն այն էր, որ պետությունը շարունակելու է աջակցել, ֆինանսավորել մշակույթին, բայց ստեղծվող արժեքների, մշակութային գործերի իրացման, սպառման, նույնն է թե՝ հասարակության սոցիալական վիճակի բարելավման, բարոյահոգեբանական փոփոխությունների, նոր արժեհամակարգի ձևավորման առումով՝ հույս չունենանք:

Իսկ ընդհանուր առմամբ մշակութային առումով Արցախ մեր այցելությունը համարում եմ օգտակար և հույս ունեմ, որ արդեն 2017 թվականին դրա որոշ պտուղներ կքաղենք:

-Սերժ Սարգսյանն Արցախում այդ հանդիպման ժամանակ նշեց, թե բոլորը՝ ՀՀ, ԼՂՀ քաղաքացիները և զորքը, պետք է պատրաստ լինեն դժվարին օրերի: Այս հայտարարությունը տարատեսակ մեկնաբանությունների արժանացավ, թե ինչ նկատի ուներ Սերժ Սարգսյանը դժվարին օրեր ասելով: Ո՞րն է Ձեր մեկնաբանությունը, ի՞նչ եք կարծում, Սերժ Սարգսյանը սրանով արդյո՞ք չգուժեց պատերազմական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը:

-Ես հեշտ օրեր չեմ հիշում մեր պետության կյանքում: Հիմա էլ դժվարին օրեր են: Եվ այդ դժվարին օրերը կապված չեն միայն սահմանային վիճակի հետ: Եվ հիմա էլ այդ հայտարարությունն ընկալում եմ այնպես, որ այս ամենը դեռ շարունակվելու է, որ դեռևս հստակություն չի լինելու ղարաբաղյան հակամարտության լուծման հարցում: Սերժ Սարգսյանը հանդիպման ժամանակ նշեց, որ բանակցային հատույթում ոչ մի տեղաշարժ կամ նորություն չկա: Ժամանակը ցույց կտա, թե այդ լռությունն ինչ կերպ կխախտվի: Տա Աստված, որ պատերազմ չլինի, սա ամենակարևորն է:

- Պարոն Նիկողոսյան, հանդիպմանը հաջորդեցին քննադատություններն՝ ուղղված այն գործիչներին, ովքեր գնացին այդ հանդիպմանը: Թվում է՝ որևէ արտառոց բան չի եղել, մարդիկ գերադասել են հուզող հարցերի պատասխանները ստանալ անձամբ նրանից, ով փաստացի զբաղեցնում է երկրի նախագահի աթոռը: Ի՞նչ եք կարծում, այդ դեպքում ինչո՞վ են պայմանավորված քննադատություններն՝ ուղղված մշակույթի գործիչներին:

-Նման հանդիպումների ժամանակ, ես բազմիցս համոզվել եմ, հոգեբանորեն այնքան էլ հեշտ չի լինում: Որոշակի ներքին էթիկետ է ձևավորվել, որ ոչ բոլորին է հաջողվում հաղթահարել և խոսել այն, ինչ իսկապես ցանկանում է: Շատերը գերադասում են պարզապես լռել: Ուստի, համարելով քննադատությունները տեղին, այնքան էլ ճիշտ չեմ համարում համահարթեցումը, որով նույն հարթության մեջ են դիտում բոլոր արվեստի գործիչներին, անգամ նրանց, ովքեր չեն եղել այդ հանդիպմանը: Սա վտանգավոր բան է: Թող կոնկրետ անուններ տան քննադատելիս, չի կարելի ընդհանրացնել: Ես զգում եմ, որ շատերի քննադատությունը խորքում ուղղված է կոնկրետ անձին: Մանավանդ որ՝ այն հանգամանքը, որ հանդիպման մասնակիցների մեծ մասը ռեկտորներ, միությունների նախագահներ կամ մշակութային դաշտում որոշակի պաշտոններ ունեցող մարդիկ էին, կարող է նման քննադատությունների համար հիմք լինել: Նաև՝ վերապահումով եմ վերաբերվում այն կարծիքներին, թե կարող էիք նաև չգնալ այդ հանդիպմանը, դա կլիներ վերաբերմունք: Դա հիմնականում ասում են նրանք, որոնց կուզեին լինել այդ հանդիպմանը, բայց չեն եղել: Մյուս կողմից՝ քննադատողների մեջ կան մարդիկ, որոնց հանդիպել եմ նախագահականում՝ տարբեր միջոցառումների ժամանակ, ու ապշել եմ նրանց պահվածքից՝ մի՞թե սրանք այն մարդիկ են, որոնք բարձրագոչ բաներ են ասում ու գրում այսուայնտեղ Սերժ Սարգսյանի հասցեին, որովհետև շամպայնի բաժակը ձեռքներին ժամերով սպասում էին, որ նախագահի հետ բաժակ չխկացնեն:

Ինչպես հայտնի է, նույն օրը ԱԱԾ զրույցի հրավիրեցին երգահան Վահան Արծրունուն, ինչպես նաև քանդակագործ Հարութ Կարապետյանին: Նրանց տրվում են հարցադրումներ, որոնցով ակնհայտ է դառնում՝ փորձում են ճշտել քաղաքական հայացքները: ԱԱԾ՝ մտավորականներին զրույցի հրավիրելու այս մոտեցումն ինչո՞վ եք պայմանավորում: Ձեր կարծիքով ի՞նչ նպատակ են հետապնդում:

-Այն, որ ԱԱԾ-ն կարող է զրույցի հրավիրել ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքացու, այդ թվում՝ Վահան Արծրունուն և Հարութ Կարապետյանին, նորմալ է ինչ-որ տեղ: Հարցն այս դեպքում այդ զրույցին հրավիրելու մեթոդների, ձևի և բովանդակության մեջ է: Եվ, դատելով նրանից, ինչ պատմում են Վահան Արծրունին և Հարութ Կարապետյանը, աննորմալ բան է կատարվում: Նրանք հայտնի մարդիկ են և կարողացան այդ խնդիրը հանրայնացնել, պատկերացնո՞ւմ եք ինչ է կատարվում ՀՀ, այսպես կոչված, սովորական քաղաքացիների դեպքում: Սա լուրջ խնդիր է և մեթոդի, ձևի ու բովանդակության տեսանկյունից՝ դատապարտելի:

- Վերջին տարիներին ցավալիորեն «մտավորական» ասվածը ոչ միանշանակ է ընկալվում: Հասարակության վերաբերմունքն է փոխվել: Ինչո՞վ եք պայմանավորում ընկալումների տարբերությունը: Գուցե պատճառն այն է, որ վերջին տարիներին ՀՀ քաղաքացու, այսպես ասած, պատասխանատու պահերին նույն մտավորականները նրա կողքին չե՞ն եղել:

-Ես կարճ կպատասխանեմ, որովհետև պատճառները շատ խորքային են ու բազմաբովանդակ: Հասարակության վերաբերմունքը փոխել են իշխանությունների հետ սերտաճած ու նաև այդ պատճառով հասարակության աչքին շատ երևացող որոշ գործիչներ, որոնք ընդամենը խամաճիկներ են: Իսկ մեր ժողովրդի համար ձեր ասած պատասխանատու պահերին իսկական մտավորականները միշտ էլ եղել են ժողովրդի կողքին, և խոսքը միայն հրապարակային ելույթներին չի վերաբերում: Պարզապես նրանք աննկատ են արել իրենց գործը, չեն երևացել, չեն ներբողել իրենց: Իսկ մեր հասարակությունն էլ գնահատական ու վերաբերմունք է ցույց տալիս երևացողին: Երևացողն էլ, ցավոք, էլի եմ կրկնում, հասկացությունը ստվերողն ու արժեզրկողն է:

Հարցազրույցը՝ Արմենուհի Վարդանյանի

Դիտվել է՝