Ո՞ր դեպքում Սաակաշվիլին չի կարողանա իր խորհուրդներով, անգամ ականջին շշնջալով՝ օգնել Փաշինյանին

новый коллаж

36-ամյա Միխեիլ Սաակաշվիլին իշխանության եկավ 2003թ.-ին՝ «Վարդերի հեղափոխության» արդյունքում, գործող նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձեի վարչախմբի գործունեությունից աճող դժգոհությունների ֆոնին: Շևարդնաձեի կառավարումն ասոցացվում էր նաև պարտության հետ՝ Աբխազիայում, որը հայտարարել էր անկախացման մասին:

43-ամյա Նիկոլ Փաշինյանը կառավարությունը գլխավորեց 2018թ.-ին՝ «Թավշյա հեղափոխության» արդյունքում, գործող վարչապետ Սերժ Սարգսյանի վարչախմբի գործունեությունից կուտակված դժգոհությունների ֆոնին: Սարգսյանի կառավարումը ևս ասոցացվեց պարտության հետ՝ Ջրականում, երբ «գերագույն գլխավոր հրամանատարը» հայտարարեց 800 հեկտար «անպիտան» տարածքների կորստի մասին:

Ե՛վ Սաակաշվիլին, և՛ Փաշինյանը լայն աջակցություն ստացան ժողովրդական ստվար զանգվածների կողմից: 

Սաակաշվիլին մինչ օրս ընկալվում է որպես հակասական կերպար: Շատերը նրան համարում են կոռուպցիայի դեմ պայքարի առաջամարտիկ, մյուսները՝ չկայացած բռնապետ: Փաշինյանը ևս այդ պայքարի առաջամարտիկ է, սակայն պարզ չէ, թե ինչպես կընկալվի ապագայում:

Սաակաշվիլիի մեծագույն սխալներից էր Արևմուտքի դերի գերագնահատումը և հարևան Ռուսաստանի գործոնի թերագնահատումը, և, արդյունքում, վրացիները չներեցին Սաակաշվիլիին՝ Աբխազիայում և Հարավային Օսիայում ձախողումների համար: Այս դասը հավանաբար լավ է սերտել Փաշինյանը, ով արտաքին քաղաքական կտրուկ շրջադարձերից զերծ մնալու վերաբերյալ իր հայտարարություններով դեռևս խուսափում է վտանգավոր իրավիճակներից:

Սաակաշվիլիի հեղինակության կորստի ևս մեկ պատճառ էր նրա տնտեսական քաղաքականությունը: «Ուժեղ ձեռքը», որը ցանկանում էին տեսնել «Վարդերի հեղափոխության» կողմնակիցները, հրաժարվեց պատերնալիզմից՝ կրճատելով քաղաքացիների արտոնությունները և սոցիալական աջակցությունը: Այստեղ Սաակաշվիլին հաշվի չէր առել վրացիների՝ պետության վրա հույսը դնելու սովորությունը, վրացական հանրության պատերնալիստական բնույթը, և նրա սայթաքումից հաջող կերպով օգտվեց ընդդիմությունը: Իվանիշվիլին՝ Սաակաշվիլիի գլխավոր ընդդիմախոսը, առաջ տարավ պատերնալիստական գիծը և դրանով իր համար զգալի քաղաքական կապիտալ կուտակեց: Փաշինյանն արտոնությունների և սոցիալական աջակցության մասով առայժմ չի «նեղացնում» իր քաղաքացիներին, սակայն վարչարարական որոշ ընթացակարգերը և կայուն գնաճն արդեն անհանգստացնում են հայաստանցիներին, և դա հմտորեն բանեցնում են ՀՀ վարչապետի ընդդիմախոսները:

Սաակաշվիլիի ամենաառաջին և ամենատպավորիչ քայլերից մեկը ոստիկանական ավարառու համակարգի ապամոնտաժումն էր: Վրացի ոստիկանների 70-80 տոկոսին նա պաշտոնանկ արեց: Մինչ այդ Վրաստանում վխտում էին կաշառակեր ոստիկանները, ու հին սերունդը, որոնց արյան մեջ էր կոռուպցիան, հեռացավ, և նրանց փոխարեն Սաակաշվիլին բերեց «մաքուր» իրավապահների: Փաշինյանը տոտալ «զտումների» չգնաց: Հայաստանյան ոստիկանական համակարգում «բարեփոխված թացն ու չորը» միախառնվել են, ինչը որոշակի դժգոհությունների տեղիք է տալիս:

Վրաստանում ժամանակին պաշտոնապես ներդրվեց «օրենքով գողերին» և նրանց հետ կապեր ունեցող անձանց 7 տարով դատապարտելու օրենքը: Շատերը երկրից հեռացան: Հենց այդ ժամանակ Սաակաշվիլին թույլ տվեց իր թերևս ամենամեծ սխալը: Վրաստանի կալանավայրերում ահավոր բաներ էին տեղի ունենում, ձու և ձի գողացողին, որսագողին ու մարդասպանին «եփում էին նույն կաթսայում», դիմակավորված անձինք մտնում էին բանտախցեր և կալանավորներին դաժանորեն ծեծում մահակներով: Հայաստանում սահմանափակվեցին միայն պ